21.06.2023 06:07

Dlaczego nie warto palić? - substancje szkodliwe w papierosach

Palenie papierosów jest powszechnie znane i rozpowszechnione na całym świecie. Nawyk ten polega na inhalacji dymu generowanego ze specjalnie przygotowanych wyrobów tytoniowych. Większość ludzi przynajmniej raz w życiu sięgnęło po papierosa, a duża część nadal jest stałymi palaczami. Jest to czynność, która ma długą historię i jest głęboko zakorzeniona w tradycjach kulturowych wielu społeczeństw. Jednak pomimo popularności i akceptacji społecznej papierosów, obecnie narasta coraz większa świadomość na temat ich szkodliwości. Palenie jest poddawane krytyce i zwiększonej regulacji prawnej z powodu niszczycielskich skutków dla zdrowia i otoczenia. Papierosy zawierają ponad 4 000 substancji chemicznych, z których wiele jest toksycznych i rakotwórczych. Przykładowymi składnikami, które w nich występują mogą być: nikotyna, tlenek węgla, gazy drażniące, czy substancje smolisto-torfiaste. Aczkolwiek, jest to jedynie wierzchołek góry lodowej tego, co znajduje się we wszystkich wyrobach tytoniowych.

Nikotyna jest głównym alkaloidem, czyli naturalnie występującym, zasadowym związkiem organicznym, który jest pochodzenia roślinnego. Występuje w tytoniu i to właśnie ona odpowiada za działanie uzależniające. Po inhalacji dymu papierosowego, jej efekty są odczuwalne już po siedmiu sekundach. Działa pobudzająco na układ nerwowy, powodując podwyższenie ciśnienia tętniczego i przyspieszenie bicia serca. Mechanizm uzależnienia od nikotyny jest związany z wyrzutem dopaminy w mózgu. Dopamina jest neuroprzekaźnikiem odpowiedzialnym między innymi za odczuwanie przyjemności. Jednakże długotrwałe przyjmowanie jej prowadzi do upośledzenia działania receptorów nikotynowych i zmniejszenia ich reaktywności, co w efekcie prowadzi do obniżenia poziomu dopaminy.

Upraszczając, mózg stopniowo przyzwyczaja się do stałej obecności nikotyny i staje się od niej zależny, aby funkcjonować na optymalnym poziomie. Palacz potrzebuje papierosa nie tylko po to, by poczuć się lepiej, ale przede wszystkim, aby uniknąć nieprzyjemnych objawów odstawienia, takich jak pogorszenie nastroju, zaburzenia koncentracji czy drażliwość. Warto również zauważyć, że nikotyna w dużych dawkach jest silną neurotoksyną, czyli rodzajem toksyny, która działa na układ nerwowy. Z tego powodu jest wykorzystywana w środkach owadobójczych i ma szkodliwe działanie na układ nerwowy owadów.

Wśród substancji rakotwórczych, nazywanych smołowatymi znajdują się metale ciężkie, pierwiastki promieniotwórcze, takie jak kadm, czy polon, węglowodory aromatyczne, np. benzopiren, nitrozaminy, estry kwasów tłuszczowych, chlorek winylu. Spośród powszechnie znanych trucizn poza nikotyną dym tytoniowy zawiera m.in: aceton, czyli trujący rozpuszczalnik, arsen, który wykorzystywany jest jako trutka na szczury, metanol będący składnikiem benzyny, DDT (insektycyd polichlorowy), któy jest doskonałą trucizną insektobójczą, a także cyjanowodór, formaldehyd i butan. Aczkolwiek to wszystko nadal jest jedynie początkiem listy toksycznych substancji, jakie znajdują się w dymie tytoniowym.

Należy także zwrócić szczególną uwagę na tlenek węgla, który może stanowić od 1 do 5 procent wdychanego gazu. To śmiertelnie trujący gaz, który powoduje zaczadzenie. U palaczy podejrzewa się, że tlenek węgla może prowadzić do niedotlenienia, miażdżycy oraz, w przypadku palących kobiety w ciąży, do wystąpienia wad wrodzonych u dziecka lub nawet poronienia.

Dodatkowo, producenci wyrobów tytoniowych dodają różne substancje w celu poprawienia smaku lub jakości produktu. Przykładem może być amoniak, który utrzymuje papieros w stanie żarzenia, jednocześnie zwiększając właściwości uzależniające. Te dodatkowe substancje mają na celu wzmocnienie atrakcyjności wyrobu i przyciągnięcie większej liczby palaczy. Jednak warto zauważyć, że silnie wpływają one na skład chemiczny dymu papierosowego, jeszcze bardziej potęgując jego szkodliwość dla zdrowia. Długotrwałe wdychanie tych substancji może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych.

W dymie tytoniowym nie tylko występują szkodliwe gazy, ale również substancje stałe, których cząsteczki przedostają się do płuc, ale także osadzają się w jamie ustnej i są połykane wraz ze śliną. Dlatego palenie tytoniu ma negatywny wpływ na układ oddechowy, jak również na inne tkanki i narządy. Dym tytoniowy zawiera różne substancje, takie jak węglowodory, fenole i ich estry, katechol, ketony oraz związki azotu i siarki, które wszystkie mają negatywny wpływ na zdrowie. Jedną z bardzo niebezpiecznych substancji jest akroleina - nienasycony aldehyd alifatyczny, który działa drażniąco i znajduje zastosowanie m.in. w produkcji bojowych środków trujących. Podobnie jak obecne w dymie tytoniowym cyjanowodór, formaldehyd i aldehyd octowy, wykazuje działanie ciliotoksyczne, co oznacza, że hamuje aktywność enzymów oddechowych i ruch rzęsek pokrywających drogi oddechowe. Warto również wymienić benzen, nikiel, naftyloaminę, chlorek winylu, toluidynę oraz węglowodory aromatyczne, które także są silnymi substancjami rakotwórczymi. Te substancje chemiczne obecne w dymie tytoniowym stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia palaczy. Mają one szkodliwy wpływ na różne narządy i są odpowiedzialne za wiele poważnych chorób, w tym nowotwory.

W świetle omówionego składu chemicznego dymu tytoniowego oraz jego szkodliwych skutków dla zdrowia, jest oczywiste, dlaczego palenie papierosów jest niezalecaną czynnością. To nie tylko nikotyna, ale także liczne substancje toksyczne obecne w dymie tytoniowym przyczyniają się do powstawania poważnych chorób, w tym chorób układu oddechowego, sercowo-naczyniowych i nowotworów.

Zrozumienie składu chemicznego papierosów jest kluczowe, aby podjąć świadome decyzje dotyczące palenia i unikania obecności dymu tytoniowego. Warto zdawać sobie sprawę z faktu, że substancje takie jak tlenek węgla, metale ciężkie, związki rakotwórcze i inne toksyny, które są obecne w dymie papierosowym, mają negatywny wpływ na nasze ciało, zarówno w krótkim, jak i długim okresie.

Dlatego promowanie zdrowego stylu życia, który obejmuje rezygnację z palenia papierosów, jest niezwykle istotne. Istnieje wiele skutecznych metod i programów, które mogą pomóc w rzuceniu nałogu tytoniowego i poprawie jakości życia.

Podsumowując, palenie papierosów jest szkodliwe dla zdrowia ze względu na kompleksowy skład chemiczny dymu tytoniowego. Wiedza na temat tych substancji toksycznych powinna skłaniać nas do podejmowania świadomych wyborów i podjęcia działań mających na celu zapobieganie paleniu oraz ochronę naszego zdrowia i dobrostanu.

 

Kinga Stępniak, kl. 1b

 

II LO

Zaloguj się

Numerki

DNI WOLNE!